Wie TBE kent, is ingeënt!
De Fietsende Vrienden voeren campagne om Nederland te informeren over het tekenbeetvirus TBE. Dat doen we niet alleen. Samen met Stichting Tekenbeetziekten en Stichting Robert Baarda Producties is ons doel aandacht en bewustzijn te creëren voor de (fatale) gevolgen van de tekenbeetziekte TBE, die simpelweg voorkomen kunnen worden met een bestaand vaccin.
Bij de tekenbeetziekte TBE geldt: een gewaarschuwd mens telt voor twee
De teek is een piepklein beestje dat in de natuur voorkomt, maar van een tekenbeet kan je ziek worden. Iedereen kent waarschijnlijk de ziekte van Lyme, maar de tekenbeetziekte TBE (Tick-Borne Encephalitis) – ook wel bekend als tekenencefalitis – steekt steeds vaker de kop op in Nederland. Het is een infectieziekte die wordt overgebracht door de beet van een besmette teek en kan leiden tot een ontsteking van de hersenen of hersenvliezen, met zelfs een dodelijke afloop. En dat kan eenvoudig voorkomen worden. In Scandinavische landen is het al gewoonte om je te laten vaccineren zodra het zonnige seizoen begint.
Waar hebben we het over?
Het TBE-virus is een virusinfectie die je door een tekenbeet kan oplopen. Deze tekenbeetziekte kan ernstige hersenontsteking (encefalitis) veroorzaken. In 2016 is het voor ’t eerst in Nederland vastgesteld en sindsdien neemt het aantal mensen dat deze ziekte oploopt duidelijk toe.
Het TBE-virus bevindt zich in het speeksel van een besmette teek. Als je door deze teek gebeten wordt, vindt besmetting daarom al binnen enkele minuten via de speekseloverdracht plaats.
Omdat het aantal gevallen van TBE toeneemt en er een bewezen vaccin is tegen dit virus, vinden wij het hoog tijd aandacht en bewustzijn te creëren voor dit “onbekende” virus.
Wat kunnen de gevolgen zijn bij TBE en hoe kan je het voorkomen?
Tekenencefalitis (TBE) is een virale hersen(vlies)ontsteking overgebracht door besmette teken, die kan leiden tot ernstige neurologische klachten zoals verlamming, geheugenverlies of in sommige gevallen overlijden. Het virus wordt direct bij de beet overgedragen. De meeste mensen merken niets van de infectie, of krijgen milde klachten. In andere gevallen begint het 7-14 dagen na de beet vaak met griepachtige symptomen (koorts, vermoeidheid) die na een week verdwijnen.
Om de ernstige gevolgen van zo’n tekenbeet te voorkomen bestaat er een vaccin tegen tekenencefalitis (TBE/FSME) wat je voor maar liefst 95% beschermt tegen TBE. Let op: Dit vaccin werkt NIET tegen Lyme!Deze inenting wordt in de Scandinavische landen al standaard aangeboden.
Verder is het belangrijk om op de paden te blijven en weg te blijven van hoog gras en lage struiken. Draag daarnaast beschermende kleding als je de natuur in gaat, zoals dichte schoenen, een lange broek en lange mouwen.
Het TBE-virus wordt binnen enkele minuten na de beet overgebracht. Snel verwijderen van de teek kan tekenencefalitis dus niet altijd voorkomen.
Veel gestelde vragen beantwoord
-
Nee, dit is een initiatief van De Fietsende Vrienden. Zij hebben geen enkel contact met personen of bedrijven in de farmaceutische industrie. Dit is ontstaan nadat hun vriend Jaap door TBE overleed.
-
Ga naar www.lcr.nl of https://www.ggdvaccinaties.nl voor alle informatie, kosten en persoonlijk advies. Ook als je in een risicogebied woont kan je hier terecht voor vaccinatie.
-
Er bestaan twee vaccins tegen het TBE-virus, deze vaccins bieden 95 tot 100% bescherming. Bij het vaccin dat in Nederland beschikbaar is (FSME-Immun van Pfizer, ontwikkeld door Baxter) bestaat het volledige inentingsprogramma uit 3 doses verspreid over minimaal 6 tot maximaal 15 maanden. Een eerste boosterprik na 3 jaar en daarna om de (meestal) 5 jaar, zorgt voor blijvende bescherming.
Als reisvaccinatie kunnen vaak de eerste 2 prikken vóór de reis genomen worden en dan na een half jaar de derde. Begin minimaal 5-8 weken vóór je reis! In andere landen wordt ook het Encepur vaccin (van GlaxoSmithKline) gebruikt. -
De kosten voor een FSME-vaccinatie (TBE) liggen in 2026 tussen de €65 en €95 per prik exclusief consultkosten.
Let op: Deze prijzen zijn indicaties en kunnen wijzigen.
-
De vier belangrijkste verschillen zijn:
• Lyme kan behandeld worden met antibiotica. Tegen TBE bestaat geen behandeling;
• Met één enkele beet van een teek kun je TBE krijgen, terwijl een teek uren in de huid vastgebeten moet zitten om Lyme over te brengen;
• TBE wordt veroorzaakt door een virus. Lyme door een bacterie;
• Tegen TBE kun je je laten inenten met een vaccin. Dit vaccin beschermt niet tegen de ziekte van Lyme.
-
Teken zitten graag in de buurt van de grond tussen bladafval, strooisel, gevallen takken, mos, gras, lage begroeiing en struiken tot een hoogte van 1,5 meter. Zowel binnen als buiten de bebouwde kom. Ze houden niet (lang) van droogte, dus zitten liefst waar het een beetje vochtig is. Teken vallen niet uit bomen, zoals sommigen denken.
Bron: Stichting Tekenbeetziekte -
Teken zitten graag in het groen tot een hoogte van 1,5 meter. Blijf in bos, tuin en ander groen daarom op de paden, vermijd gras en struikgewas. Draag huidbedekkende lichtgekleurde kleding en stop je broek in je sokken. Gebruik tekenwerende spray of draag tekenwerende geïmpregneerde kleding.
Zorg dat je ook altijd een tekenverwijderaar bij je hebt! Voor spray en veilige verwijderaars kan je terecht bij www.tekenbeetziekten.nl/webwinkel
-
Als het kwik van de grondtemperatuur boven de 6°C graden uitkomt, worden de teken actief. Met de milde winters wordt het tekenseizoen steeds langer. In Nederland duurt die ongeveer van maart tot en met november. Met de piek in het zomerseizoen. Ook in Noord- en Midden-Europa beginnen de teken actief te worden zo rond maart/april, Normaal gesproken eindigt de tekenactiviteit in oktober/november wanneer de temperaturen dalen. In Centraal-Europa zijn er pieken in de tekenactiviteit in de maanden mei en juni, maar ook in september en oktober. In het noorden van Europa, maar ook in bergachtige gebieden valt de hoogste piek van de tekenactiviteit midden in de zomer, dus in de maande juli en augustus.
Bron: Stichting Tekenbeetziekten en Rijksoverheid
-
Verwijder een vastgebeten teek zo snel mogelijk en op de juist manier:
Neem een spits pincet of tekenverwijderaar.
Irriteer teken niet: smeer of spray er niets op.
Pak ze onder de kop vast, zo dicht mogelijk bij je huid zonder in het lijfje te knijpen.
Trek recht uit de huid, niet draaien.
Ontsmet je huid.
Noteer datum en beetplek(ken) en meld tekenbeten bij je huisarts en op tekenradar.nl
Veilige tekenverwijderaars zijn verkrijgbaar op www.tekenbeetziekten.nl/webwinkel
-
Een vriendengroep, bekend onder naam De Fietsende Vrienden, verloor in 2017 een van hun beste vrienden (Jaap) aan de gevolgen van TBE. Jaap woonde destijds in Zweden waar het, net als in andere Scandinavische landen, standaard is om te vaccineren tegen TBE. Jaap had er – helaas – voor gekozen dat niet te doen. Omdat ook De Fietsende Vrienden destijds niet bekend waren met dit gevaarlijke virus, hebben zij na Jaap’s overlijden een inzamelingsactie (2022) en een theatershow (2025) op poten gezet om meer bewustzijn te creëren. Dat wordt in 2026 voorgezet in de actie Prikken Tegen TBE, met het doel om in 2 jaar tijd iedereen in Nederland te informeren over TBE.
Volg de Tour Tegen TBE
De Fietsende Vrienden reden al eens ruim 1.600 km (van Swifterbant naar Stockholm) om aandacht te vragen voor het TBE-virus waaraan hun vriend Jaap — verhuisd van Swifterbant naar Stockholm — in 2017 is overleden. Met die fietstocht haalden zij maar liefst € 15.555,55 op voor Stichting Tekenbeetziekten. Met de Tour Tegen TBE gaan zij nu langs uiteenlopende bezoekerscentra van onze prachtige, Nederlandse natuurgebieden. Daar zullen ze flyers afleveren, de nodige voorlichting geven en gesprekken voeren over TBE, om zo meer bekendheid te geven aan dit gevaarlijke, maar nog onbekende virus. Deze Tour Tegen TBE is via Instagram en Facebook te volgen.
Nieuwe muziek
Robert Baarda is naast ‘fietsende vriend’ ook acteur en singer-songwriter. Naar aanleiding van de ingrijpende gebeurtenis rondom de dood van zijn jeugdvriend maakte hij al de indrukwekkende voorstelling JAAP! en nu volgt het muziekalbum : A Friend of Mine. De komende maanden zullen de eerste songs gedeeld worden en op 6 september volgt het complete album. De negen nummers vertellen niet alleen het verhaal van Jaap, maar ook het rouwproces waarin verdriet wordt omgezet naar iets moois. Een prachtig eerbetoon aan een goede vriend en een mooie collectie liedjes die iedereen die met verlies van een dierbare te maken heeft gehad zal aangrijpen. Iedereen leert in het leven wel een Jaap kennen. Het album roept tevens op om mee op reis te gaan, in onze missie het verhaal van TBE te verspreiden.
Sluit je aan, deel de campagne, vertel over TBE, doneer of laat ons weten hoe jij ons kan helpen bij het realiseren van ons doel. We willen graag iedereen in Nederland informeren over het TBE-virus, want: